Wong Kar Wai retrospektifi
Selanik’te Uzakdoğulu sinemacı Wong Kar Wai'nin (yanda resimde) retrospektifi de yer alıyor. Wong Kar Wai malumunuz. Onun melankolik, erotik ve benzersiz öyküleri hareketli kamera ve hızlı kurguyla birleşen sinemasıyla beyazperde de bir başka anlam buluyor. Aşk Zamanı/In The Mood for Love ile adını her yerde tanıtan ünlü sinemacı As Tears Go By (1988), Days of Being Wild (1990), Ashes of Time (1994), Chungking Express (1994), Fallen Angels (1995), Happy Together (1997) gibi baştacı ettiğimiz filmlerinin yanısıra henüz görme şansını bulamadığımız 2001 yapımı iki filmi Lacoste, The Fallow, 2002 tarihli Six-Day War adlı filmleriyle de programda.
Balkanlar'daki en önemli sinema etkinliği Selanik Film Festivali'nin heyecanla takip edilen bölümü ise Altın ve Gümüş İskender ödüllerinin sahiplerini bulacağı uluslararası yarışma.
Ancak Fransa'da yaşayan Gürcü asıllı usta yönetmen Otar Iosseliani'nin başkanlığını yaptığını, İranlı sinemacı Cafer Panahi, 'Zorba'yla hatırlayacağımız 77 yaşındaki görüntü yönetmeni Walter Lassally'nin de aralarında bulundugu Uluslararası Yarışma jürisinin işi pek kolay değil. Nedeni ilk ya da ikinci filmlerin yer aldığı yarışmadaki filmlerin vasatın üzerine çıkamaması. Yani son dönem yarışma bölümlerinde çoğu festivali zorlayan film seçimi Selanik'i de etkilemiş durumda.
Yarışmadaki 14 filmin genel değerlendirmesini yapmak için henüz erken ama şu ana kadar heyecanlandıran veya favori gösterilen bir filmin öne çıkmadığı da bir gerçek. Bu yıl ilginç bir tesadüfle yarışma fimlerinin çoğunun ortak özelliği kadınların öykünün merkezinde yer almaları.
Kadın öyküleri
Kadının varoluş sancıları, neşe ve hüznü, onu sıkıştıran topluma karşı verdiği ilahi mücadele gibi temalar var bu öykülerde. Duygusal bakışla cunta döneminin izlerini günümüzle eşleştirerek anlatan Yunan filmi 'A Song is Not Enough', Kelebek Teori'sinden yola çıkarak ölüm ve yaşam arasındaki ince çizgide gidip gelen Avusturya yapımı 'Free Radicals', küçük kasabasını ziyaret eden genç bir kadının iki gününü Eric Rohmer sinemasının izinde anlatan Arjantin filmi 'Ana ve Diğerleri' bunlardan birkaçı.
Yarışmada 'erkek' öyküleri de eksik değil; Amerikalı aktör ve yönetmen Vincent Gallo'nun bu yıl Cannes'da skandal yaratan filmi 'Brown Bunny' de eli boş döndüğü Altın Palmiye'den altı ay sonra bu kez Altın İskender için yarışıyor. Kazakistanlı Nariman Turayabev'in kent yaşamında var olmaya çalışan pazarlamacı iki gencin dostluğunu anlatan 'Küçük Adamlar' ise meramını derli toplu anlatan bir film olarak öne çıkıyor. İki maden bekçisinin birbirlerine yarenlik ederek izole edilmiş yaşamlarını katlanır kılma çabalarını anlatan 'Minik Kar Taneleri' de İran sinemasının duraklamadığını gösteriyor. Yarışma dışı bölümlerin programı kuşkusuz çok daha iyi.
Özellikle bu yıl ilk kez düzenlenen ve Orta Asya sinemasını gündeme getiren 'Step Yıldızları' bölümünde yer alan filmler Kazakistan, Özbekistan gibi ülkelerin sinemasını Batılı yapımcıların ilgisine sunuyor. Bu bölümden Tacikistan yapımı 'Bratan' (Küçük Erkek Kardeş), yeni ve aykırı filmlerin yer aldığı 'Yeni Ufuklar' bölümündeki Cafer Panahi'nin İran'da yasaklanan son filmi 'Crimson Gold' ve Fransa-İspanya ortak yapımı 'Sansa', ayrıca 'Ada' ile özel bir seyirci kitlesi edinen Güney Koreli Kim Ki Duk'un son filmi 'Bahar, Yaz, Sonbahar, Kış... Ve Bahar' sözü edilecek önemli seyirlikler arasında.
Derviş Zaim, Selanik'te
Geçen yıl kurulan Balkan Film Fonu'da destek vereceği ilk filmleri seçti. Ön elemeyle seçilen 11 projenin üç günlük atölye çalışması sonucunda 10 bin euro para ödülü kazanan dört proje arasında yönetmen Kutluğ Ataman ve yapımcı Gülen Güler Hurley'nin 'Palto'su da var. 10 yaşlarında bir çocuğun gözünden Kıbrıs sorununa yaklaşan 'Palto'nun aldığı bu ödül ve destek, kuşkusuz yabancı yapımcıların ilgisini çekmesi açısından çok önemli. Kıbrıs travmasını anlattığı son filmi 'Çamur' ile Selanik'e gelen yönetmen Derviş Zaim'in yarın ilk kez burada sinemaseverlerle buluşması ve alacağı tepkiler de kuşkusuz merak konusu.
Festivalde Türkiye ile bağlantılı bir film ise Yunanca adı 'Politiki Koouzina' (Politik Mutfak), uluslararası adı 'Baharatın Tadı' olarak çevrilebilecek 'A Touch of Spice'. Film, hafif komik ve politik, çokça nostaljik ve de buruk bir anlatımla 1963-64 yıllarında Türkiyeli Rumların sınır dışı edildiği dönemden günümüze uzanan öyküsünü yansıtıyor. Kusurları olan ama niyet ettiği popüler sinema örneği olarak amacına ulaşan ve Yunanistan'da yılın filmi sayılan 'Politik Mutfak' İstanbullulara bolca gözyaşı döktürebilir. İstanbul'a hayranlığını yüceleştiren Tassos Boulmetis'in filminde George Horraface, Başak Köklükaya ve Tamer Karadağlı rol alıyor.