“Gothika”yla ilgili ilk aklımıza gelen cümle, ister istemez şu oluyor: “filmin ne kadar ilginç bir adı var.” Ancak filmin, adının sınırlarının çok ötesine taşan bir ilginçliği var. Düşünün bir, Joel Silver, Robert Zemeckis ve Susan Levin gibi, Hollywood’daki tüm yıldız isimlerin ve yönetmenlerin çalışmak isteyeceği, işinin ehli üç yapımcı, Mathiue Kassovitz gibi, son dönemde kötü işlerle karşımıza çıkmaya başlasa da “Protesto” (“La Haine”) gibi bir ilk film yaparak potansiyelini göstermiş genç bir yönetmen ve Halle Berry, Robert Downey Jr. ve Penélope Cruz gibi yıldız isimler, fantastik bir korku-gerilim çekmek üzere bir araya geliyor ve bu “vay be ekibe bak dedirten” ortaklığın ürettiği film, eleştirmenlerin büyük bölümü tarafından yerden yere vurulduğu gibi, izleyicinin de pek ilgisini çekmiyor. Bunun nedenlerini gerçekten araştırmak lazım! Ancak bunlara girmeden önce kısaca filmin yapım öyküsüne değinmek gerekiyor: Nedir bu ‘gotik’? ‘Gothik’, hepinizin bildiği gibi Ortaçağ’da Fransa’da ortaya çıkan ve 12. yüzyılın ortalarından itibaren Batı Avrupayı’da etkisi altına alan bir mimari tarzı. Dramatik ortaçağ sanatını yansıtarak ve bu tarzın birleşimi olan uçan ayaklar, sivri oklar, dikey kemerler, kemerli tavanlar kullanılmasına dayalı bu tarz o kadar yaygınlaştı ve mimarinin akışını öylesine değiştirdi ki, kısa sürede, mimari alanının dışına taşan bir işlev yüklendi. Resim ve edebiyatta da giderek yaygınlaşan bir tarz olmaya başlayan ‘gotik’, 1700’lü yıllara gelindiğinde, İngiltere’nin sosyal ortamını yansıtan edebiyat yapıtlarının adı olacak bir anlam genişlemesine uğradı. Ülkede kaotik bir dönemin hakim olduğu, sanayi devriminin getirdiği dönüşümle birlikte ilk sınıfsal devinimlerin yaşandığı, halkın bir bölümünün de bu karman çorman ortamda git gide doğaüstü olaylara ve dinsel inanışlara başvurmakta çare bulduğu bu dönemde; ürpertici, gizemli ve vahşi olayların oluşturduğu bir kurguya dayalı İngiliz edebiyatı en önemli eserlerini verdi. Hemen herkesin çok iyi bildiği, defalarca filme çekilmiş, Mary Shelley’nin ‘Frankenstein’ isimli romanı, bu dönemin en akılda kalıcı yapıtlarından biri oldu. Filmin ‘gotik’ mevzusuyla ilgisi ne? “Gothika” filminin adı da bu tarz edebiyatta hakim olan gizemli ve puslu atmosferi kendi anlatısına taşımasından geliyor. Filmin henüz başında, işinde uzman bir psikolog olan Miranda Grey, geçirdiği korkunç bir olaydan sonra kendine geldiğinde bir cinayet işlemekle suçlanıyor ve neler olduğunu hatırlayamıyor. Sevdiği ve taptığı kocasını anlayamadığı bir biçimde kaybeden Grey, bu cinayetin sorumlusu olarak kedini daha önce tedavi ettiği ruhsal bozuklukları olan hastaların arasında Woodward’da buluyor. Ancak olayların ilginçliği bununla sınırlı kalmıyor. Kendini birdenbire camın diğer tarafında daha önce tedavi etmekle uğraştığı hastaların içinde bulan Miranda’nın zamanla, gördüğü tedaviler nedeniyle zihni uyuşmaya başlıyor ve artık, kendisine çok yakın olan eski iş arkadaşları da ona olan güvenlerini yitirmeye başlıyorlar. Miranda, bu noktada, suçsuzluğunu kanıtlamak ya da açıklanamayan davranışlarını çözmeye çalışmak yerine kocasının cinayetinin altında yatan nedenleri araştırmaya koyuluyor. Tabii ki, bu karanlık olmaya müsait öykü, filmin gotik tarzını oluşturmada tek başına yeterli olmazdı. Bunun için, görüntü ve sanat yönetimi ile set ve kostüm tasarımı gibi filmin atmosferini yaratmada doğrudan etkisi olan alanlarda özenli bir çalışma yapmak şarttı. İşte bu noktada, yönetmen Kassovitz filmin bu ürkütücü atmosferini yapım tasarımı sorumlusu Graham “Grace” Walker, görüntü yönetmeni Matthew Libatique ve kostüm tasarımcısı Kym Barrett ile birlikte oluşturmuş. Bu konuya ne kadar önem verdiğini belirtmek için genç yönetmen şunları söylüyor: “Benim için önemli olan, filmdeki her şeyin gerçeğe uygun olmasıydı. Her şeyin bir anlamı olmalıydı. Bunun anlamı ışık ve çekim yapılan yerler sadece ürkütücü sahnelerde korkutucu olmamalı, filmin tamamında aynı ruhu taşımalıydı. İzleyicinin karanlık duygusundan kaçmasını istemiyorum, bu duyguyu kesinlikle kaybetmemeli.” Kassovitz kameraman olarak Libatique’i seçmesiyle ilgili olarak şu küçük notu düşüyor: “Kameranın bir hayalet gibi fiziksel olarak kimsenin giremeyeceği yerlere girmesini istedim, Libatique bunu başarmak için en uygun kişilerden biriydi.” “Hayalet Gemi“ (“Ghost Ship“), “Lanetliler Kraliçesi“ (“Queen of the Damned“) ve “Dr. Moreau’nun Adası“ (“The Island of Dr. Moreau“) gibi filmlerin tasarımını yapan Walker, yönetmenin isteğini yerine getirmek için farklı renkler kullanmış: “Kötü bir şeyin olacağını izleyiciye önceden hissettirmek için gri ve kahve gibi tonlar kullandım ya da renksizliği tercih ettim. Daha önce hiç bu tekniği kullanmamıştım.” Renk kullanımının yanı sıra Walker ve ekibi, filmdeki Woodward Hapishanesi’ni canlandırmak için, Quebec’teki şu an boş olan St. Vincent-de-Paul Hapishanesi’nin bulunduğu alanı kullanmışlar. SVP’de birçok set kuran ekip koridorlar ve merdivenler, paslı ve boyası dökülmüş duvarlar, kullanılan odalar ve Chloe’un Miranda’yı tehlikeye karşı uyardığı egzersiz bahçesini filme uyacak şekilde düzenlemek için epey tasarım değişikliği yapmak zorunda kalmış. Walker’ın ekibi, Woodward’daki yönetim ofislerini, duş odalarını ve çelikten yapılan camlı hücreler için de Montreal’daki Cite du Cinema’yı kullanmışlar. Bunca hummalı çalışmadan sonra filme dönüp bakan Walker, “Bu filmdeki en büyük başarı değişik yerlerde çekilen sahnelerin birbirleriyle tutarlı olması. Bunun sebebi ise Montreal’deki fantastik ekibim. Çok yetenekli ustalardı ve filme uygun olacak çevreyi çok iyi planladılar,” diyerek ekibinin hakkını teslim ediyor. Filmin sorunu ne? “Gothika”nın bazı çevrelerde tepkiyle karşılanmasının en önemli nedeni, klişeleri ve klişe bir anlatımı, kendini sonuna kadar ciddiye alarak, filmin gotik tarzına giden bir arkaiklikle perdeye taşıması. Son dönemde “Gothika” çizgisindeki filmler, kullandıkları klişelerin farkında olduklarını hissettirmeleri, kendi kendiyle dalga geçebilmeleri, belirli bir noktaya kadar ironi yapabilmeleri gibi özellikleriyle öne çıkıyor ve ilgi görüyor. Oysa “Gothika” kendini sonuna kadar ciddiye alan, sanki bu türde çekilen ilk filmmiş gibi yapmayı tercih eden bir film. Bu durumda, filmin bu yaklaşımına tepkiyle yanıt verebileceğiniz gibi, “Protesto” gibi oldukça deneysel olduğunu söyleyebileceğimiz bir filme imza atmış yönetmen Kassovitz’in neden böyle bir anlatıma başvurduğu sorusunu sormak gerekiyor. Şu anki bilgimizle buna net bir yanıt verememekle birlikte Kassovitz’in de, gün geçtikçe daha da ‘kendinin farkında olduğunu gösteren’ bu filmlere tepki duyduğunu ve eski güzel günlerdeki gibi, sinemanın aldatıcı, klişeleşmiş kodları içinde erimiş bir film yapabileceğini göstermeye çalıştığını tahmin edebiliriz ancak. Filme nasıl yaklaşırsanız yaklaşın; ister elle tutulur bir öykü ve senaryosu olmadığını düşünün, isterseniz klişeleri fazlasıyla kullandığını iddia edin, Halla Berry’nin calnadırdığı karakterin filmin merkezindeki konumundan bir şekilde etkilenmeniz gerekir. “Miranda hikayenin başında hayatını sayılarla yaşayan ve tamamını hiçbir zaman yaşayamayan biri. Filmde çıktığı yolculuk, uyanmasını ve etrafında neler olduğunu görmesini sağlıyor. Daha önce yaşayamadığı bir şeyi duygularla yaşamayı öğreniyor.” Siz de iyi ya da kötü nasıl bir filmin sizi beklediğine çok da takılmadan, filmi ‘ya bana olursa?’ sorusuna dayalı bir yaklaşımla izlerseniz keyif alabilirsiniz. Yanıt salonda…