“Yaşamın Kıyısında” kaçırılmayacaklar listesinin başında geliyor, kuşkusuz. Bu yıl Cannes Film Festivali’nde En İyi Senaryo ve Ekümenik Jüri ödüllerini kazanan Fatih Akın bu filmle hem teknik yönden sağlam bir sinema örneği hem de toplumsal yönden duyarlıklı bir yapıt verdi.

Paralel gelişen olaylar

“Yaşamın Kıyısında” birbirinin aynı epilog ve prolog bölümleri dışında; 1 Mayıs’ta başlayan ve Kurban Bayramı’nda sona eren, aynı süreçte geçen olayları iki ayrı episod halinde anlatıyor. Filmin  “Diğer Taraftan” anlamına gelen Almanca adı bu yaklaşımını da açıklıyor.

Perdede Türkiye-AB ilişkilerini somutlaştırmakla birlikte evrensel anlamda Doğu-Batı kültürlerinin çatışmasının bir metaforu olan film, yaşamöykülerini sevgilerinde, acılarında ortak yanlarıyla hümanist açıdan ele alıyor. Türke Alman, Almana Türk, solcuya lümpen, lümpene solcu gözüyle bakabiliyor. Karakterler çatışma ve önyargıyla başlayan ilişkilerinde empati kurup birbirlerinin yerine geçecekleri yolculuklara çıkıyor. Ve bu yolculuklarda kurbanlar da veriliyor... 

Hemen başta paralel gelişen iki olay filmin politik çerçevesini çiziyor: Tuncel Kurtiz’in canlandırdığı emekli işçi Ali Aksu’nun Bremen’de yürüyüş yapanlara müstehzi biçimde gülerek genelevlerin bulunduğu sokağa gittiği sırada, İstanbul’da Nurgül Yeşilçay’ın canlandırdığı militan Ayten Öztürk’ün korsan gösteri sırasında çatıştıkları bir polis memurunun tabancasını çalması iki taraf arasındaki siyasi durum çelişkisini vurguluyor.

Cılız 1 Mayıs eylemi, Avrupa’da Fransız Devrimi’nden bu yana en önemli toplumsal dinamik olduğu halde artık miadı dolmuş sol düşünceyi, İstanbul’daki silahlı, kanlı çatışma ise bir türlü taşları yerine oturmamış, toplumsal mücadelesini hakiki bir siyasi zemine oturtamamış Türk solunu net biçimde tanımlıyor. Bu politik çerçeve incelikle filmin rastlantı sonucu kurulan insan ilişkilerini de belirliyor.

Yazının devamını okumak için: tıklayın!