"Tehlikeli Oyun": Faşizm her yerde

1977 tarihli “Özel Bir Gün” (Una Giornata Particolare) adlı ünlü filminde faşizmin röntgenini çeken usta İtalyan sinemacı Ettore Scola, Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan bir röportajında manşete taşınan şu cümleyi söylemişti: “Her insan günde bir dakika olsun faşisttir…”. Dünya prömiyerini bağımsız sinemanın atar damarı Sundance’ta yapan 2008 yapımı yepyeni Alman filmi “Tehlikeli Oyun” (Die Welle – The Wave), faşizmin gündelik hayatın her köşesinde bulunduğunu, donmuş bir halde olsa bile, hayatın damarlarına karışmak için küçücük bir kıvılcım beklediğini ve içerdiği büyük tehlikeleri, bir oyun, tuhaf bir okul deneyi eşliğinde öykülüyor. Alman yönetmen Dennis Gansel’in yönettiği adeta şok edici dram, 1967 yılında ABD’de yaşanan bir okul deneyinden esinlenen bir roman uyarlaması.

1967’nin Nisan ayında Kaliforniya’nın Palo Alto kentinde Cubberley Lisesi tarih öğretmeni Ron Jones bir deney yapar. Bu deneye göre, sınıftaki öğrenciler ‘Üçüncü Dalga’ adında bir grup kurdular ve birkaç gün içinde güçlü bir kimlik, disiplin duygusu taşıyan tek bir vücuda dönüştüler. Öğretmen ise kendini bir haftada ‘Üçüncü Dalga’nın karizmatik lideri olarak kabul ettirdi. Artık öğrenciler, dersin amacından uzaklaşmış, içine girdikleri oyuna tamamen konsantre olmuşlardı. ‘Üçüncü Dalga’yı dış dünyaya, kendi hayatlarına, okulun dışına taşımak istiyorlardı ve bu yönde adımlar da attılar. Durumun vahametini gören Jones, son gün öğrencilerine durumu ve geldikleri şaşırtıcı noktayı açıkladı. ‘Üçüncü Dalga’, herkese faşizmin ne olduğunu, nasıl doğduğunu göstermiş, 1930’lardaki Almanlar gibi totaliter yönetime kolayca uyum sağladıklarını kanıtlamıştı. Todd Strasser, işte bu olaydan esinlenerek ‘The Wave’ adlı romanı yazdı. Dennis Gasser’de romanı sinemaya uyarladı. Tehlikeli Oyun (Die Welle – The Wave), günümüz Almanya’sında geçiyor. Sürekli Nazizm ve Üçüncü Reich’tan konuşulan günümüzün aydın, özgür ve demokratik Almanya’sında. Film, aynı tuzağa yeniden kolayca düşülebileceğini, gençliğin ve ülkenin kökeninde yatan geleneğin faşizme meyilli olduğunu net ve gerçekçi bir sinema diliyle anlatıyor. Olayları ABD’de yaşayan lise öğretmeni Ron Jones’un danışman olarak görev aldığı film, bugünün Almanya’sında açılıyor. Lise öğretmeni Rainer Wenger (Jürgen Vogel), totaliter bir devletin nasıl işlediğini anlatmak için öğrencilerine bir deney öneriyor. Birkaç güm içinde zararsız gözüken deney, ‘dalga’ adlı gerçek bir faşizan harekete dönüşüyor. Önce ‘dalga’nın logosu hazırlanıyor, ardından üniformalar belirleniyor ve internette bir sayfa yapılıyor. Ardından dışlanma, tehditler, zorbalık, baskı başlıyor ve okulda yaşanan fikir ayrılıkları, şiddete dönüşüyor. Öğretmen deneyi bitirmek istiyor ama görüyor ki, iş işten geçmiş. İstenmeyen tatsız sonuçlar artık önlenemez bir hâl almış… Deneyimli aktör Jürgen Vogel’e, Frederick Lau, Max Riemelt ve Jennifer Ulrich gibi genç isimlerin eşlik ettiği sarsıcı dramda, oyuncular, unutulmaz kompozisyonlar çiziyorlar.

“Tehlikeli Oyun”, İstanbul’a da uğradı
27. Uluslararası İstanbul Film Festivali’nin ‘Uluslararası Yarışma’ bölümünde ‘Altın Lale’ için yarışan düşündürücü dram, ‘Jüri Özel Ödülü’nü kazanarak büyük ses getirdi.

Eleştirmenlerin olduğu kadar izleyicilerin de beğenisini kazanan yapım, başarılı bir sinema filmi olmanın ötesinde, günümüz dünyasında totaliter rejimlerin ve faşizmin yok edici tehlikesini görmek anlamında gerçek bir ders, hakiki bir deney ve dostça bir uyarı niteliği de taşıyor. İzlenmeli…

Kimler İzlemeli
- Özellikle gençler
- Politik dramlardan hoşlananlar
- Farklı bir deneme görmek isteyenler

Kimler İzlememeli
- Sadece hoşça vakit geçirmek isteyenler
- ‘Bir elinde cımbız bir elinde ayna, umurunda mı dünya’ konumunda olanlar