'Bayağılık' ve 'estetik' kelimeleri yan yana durduğunda kulağa oldukça garip geliyor. Fakat böyle bir tamlamanın oluşmasına vesile olan isim Tarantino'ysa garipsenecek bir durum yok. Çünkü ezber bozan bir isimden söz ediyoruz ve sinemanın şımarık çocuğunun yaptığı işlerin bir 'garip' olduğunu daha en baştan biliyoruz. Tarantino'nun son icadı "Ölüm Geçirmez"i ("Death Proof", 2007) de yönetmenin sinefil kimliği ve bu 'şımarık çocuk' haliyle birlikte düşünmek, filmi anlamak açısından oldukça faydalı olabilir. "Ölüm Geçirmez", Tarantino'nun sırdaşı Rodriguez'le birlikte hayata geçirdikleri projenin bir ayağı olmakla birlikte B tipi filmlere sevgi gösterisine dönüşen, dahası izleyiciyi bildik Tarantino evrenine davet eden bir çalışma.

B Filmleri Güzellemesi

"Ölüm Geçirmez" B tipi filmlerin koşullarından ileri gelen bir pespayeliğin izlerini sürüyor ve bir B filmleri güzellemesi halini alıyor. Filmin açılışından kapanış jeneriğine kadar bu tutum kolayca hissedilebilir. "Ölüm Geçirmez", söz konusu filmlerin 70'lerde popüler olmasından kaynaklı, o yılların havasını taşıyor. Oyuncuların giysilerinden filmde öne çıkan arabalara, jenerik yazılarının biçiminden çalan müziklere kadar birçok unsur 70'ler havası taşıyor. Fakat filmde gözüken cep telefonuyla birlikte, Tarantino filmin zamanını şaşırtıyor. Bu, yönetmenin filmdeki ilk numaralarından biri. Bununla birlikte klasik sinema anlatımı açısından hata sayılabilecek birçok şey de filmde kendisine yer buluyor. Mesela filmin esas karakteri Dublör Mike, bir ara kameraya bakıyor. Normal bir filmde bariz bir hata olacak bu davranış, Tarantino'nun filminde, B filmlerde amatör oyuncu kullanımına bağlı olarak doğan hatalara bir gönderme anlamını taşıyor. Zaten Tarantino değil miydi ki, "Jackie Brown"un (1997) bir sahnesinde mikrofonu neredeyse perdenin ortasında afişe eden? Yani Tarantino, 'bilinçli hata'ları seviyor. Bu hatalar "Ölüm Geçirmez"de bunlarla sınırlı değil elbette.

Yönetmen 'bilinçli hata'larına, B filmlerin gösterildiği sinemadan ya da filmin kopyasından kaynaklı sorunlara gönderme yaparak devam ediyor. Örneğin filmde zaman zaman atlamalar ya da tekrarlar fark ediliyor. Bu da filmin feyz aldığı B filmlerin teknik yetersizliklerine ya da B filmleri gösteren sinema salonlarının kötü gösterim koşullarına işaret ediyor. Yetmezmiş gibi film, ilk yarısında daha 'kötü' bir seyir deneyimi yaşatıyor –mesela görüntü oldukça çizilmiş bir şekilde perdede beliriyor-, arada görüntü siyah beyaza dönüyor ve filmin diğer yarısı daha temiz bir şekilde izleyiciyi selamlıyor.

Hikâye ve göstermeyi seçtikleri bakımından da film B filmlerine yaklaşıyor. Psikopat bir dublörün, genç ve güzel kızların peşine arabasıyla düşmesini anlatan "Ölüm Geçirmez" oldukça sıradan ve basit bir öykü benimsiyor. Filmin göstermeyi seçtiklerine gelirsek de, B filmlerin istismar sinemasıyla olan ilişkisine değinmek faydalı olabilir. Zira B filmler, izleyici çekebilmek adına şiddet ve seks sahnelerini cömertçe kullanan, istismar sinemasının güzide birer parçası haline gelen yapımlardı. Tarantino da filmde, abartıya kaçmasa da şiddete yer veriyor. Kadın oyuncuların ağırlıklı olması sebebiyle de filmde kadınların vücut kıvrımları, bazı zaman detayıyla kör göze parmak sergileniyor. Yani Tarantino, şiddeti ve kadınları ayan beyan kullanarak istismar sinemasına kucağını açıyor!

Tarantino dünyasına hoş geldiniz! Tarantino, kendinden beklendiği üzere yine göndermelerle dolu bir film inşa ediyor "Ölüm Geçirmez"le. Bu özelliği bakımından film, yönetmenin diğer filmleri gibi bir bulmacayı andırıyor. Burada da seyir zevkini oluşturan esas etken hikâyeyi takip etmekten ziyade, yönetmenin neyi hangi filme gönderme olarak kullandığını çözebilmek.

Önceki filmlerinde sıkça başvurduğu üzere ekranı ikiye bölerek, bu yöntemle Brian De Palma sinemasına el sallayan çağdaş sinemanın dahi çocuğu, burada da zaman zaman başka filmlere kimi zaman da kendi sinemasına göz kırpıyor. Filmin ikinci yarısında öne çıkan hikâyenin motivasyonunu sağlayan film "Vanishing Point"ken (1971), Tarantino arada "Pretty in Pink"le (1986) de hafiften dalgasını geçiyor. Tarantino'nun kendi sinemasal dünyası içinde de küçük göndermeleri var filmin. Misal, ikinci hikâyede kızların arabasının renkleri, "Kill Bill"deki (2003, 2004) Uma Thurman'ın kıyafetine bir gönderme niteliği taşıyor –ki "Kill Bill"de bu nesne, Bruce Lee'nin malum kostümüne selamdı. Yine, kızlardan birinin cep telefonu melodisi, "Kill Bill"in müziklerinden biri olarak kulaklara çalınıyor.

Bu göndermelerin dışında yönetmenin takıntıları da filme sirayet ediyor. Tarantino, daha önceki filmlerinde kullandığı üzere burada da bagajın içine yerleştirilmiş kamerayla bir sahne çekiyor. Tabii Tarantino'nun dillere destan olan 'ayak fetişizmi' de baştan sona bağıra çağıra kendini belli ediyor. Bunların dışında, daha önceki filmlerinde karakterlerine içirdiği hayali marka 'Red Apple' sigara gibi, burada da kızlara gerçekte var olmayan 'G.O.' adlı bir içeceğin tadına baktırıyor. Sözün özü, Tarantino seyirciyle köşe kapmaca oynamayı seviyor ve izleyici hikâyenin değil de kadraja giren kimi unsurların peşine takarak seyir zevkini farklı bir mecraya taşıyor.

Böylelikle yönetmen "Ölüm Geçirmez"le hem pespaye filmlere olan gönül bağını dillendirmiş oluyor hem de kendi sinemasının takipçilerini tatmin edecek bir filme imza atıyor. Yaptığı şeyi, hafife almamak gerek. Zira başkasının elinde, bayat bir istismar filmi halini alacak "Ölüm Geçirmez"le Tarantino, bayağı filmlerden kendine has bir estetik yaratarak sıra dışı olmayı başarıyor.

Kimler İzlemeli:

Tarantino'nun müritleri.

70'lerdeki 'ucuz' sinemaya belli bir şefkat çerçevesinde bakanlar.

Çağdaş sinemanın en önemli temsilcilerinden birinin son işini merak edenler.

Kimler İzlememeli:

Perdede azıcık da olsa kan ve uzuv görmeye tahammülü olmayan, 'steril' sinema izleyicileri.