"Başka Gün Öl" ("Die Another Day", 2002) ve "xXx 2" ("xXx: State of the Union", 2005) gibi en iyi ihtimalle vasat sayılabilecek aksiyon filmlerinin Yeni Zelandalı yönetmeni Lee Tamahori, son filmi "Next"te yine bildiği sularda geziniyor. Filmin senaryosu bilimkurgu ustası Phillip K. Dick'in eserinden uyarlanmış olsa da, eldeki malzemenin sıradan bir aksiyon ve aşk hikâyesi karışımına alet edildiğini ve filmde bilimkurgunun b'sinin bulunmadığını belirtmek gerek.

Filmin her şeyden önceki zaafı, senaryosunun zayıflığı. Amerika'nın düşman saldırısı karşısında kendini korumaya çalışması gibi klişeliği tescilli bir konuyu alıp, içine geleceği görebilen adam gibi basit bir fikri ve dünyanın en klişe romantik ilişkisini yerleştirirseniz, ortaya çıkacak sonucun klişeden başka bir şey olması da elbette mümkün olmaz. Klişeler yumağı senaryoya ve diyaloglara bir de Nicolas Cage'in son yıllarda sık sık rastladığımız gibi ["Büyük Hazine" ("National Treasure", 2004) ve "Fırtınalı Hayatlar" ("The Weather Man", 2005) filmlerini düşünün] bir kez daha kendini oynamasını ve Julianne Moore'un belki de ilk kez bu denli zekâ yoksunu bir filmde yer almış olmasını da eklersek, "Next"in izleyiciye sunabileceği tek şey olarak aksiyon ve gerilim kalıyor.

Aslında yaşadığı an'ı takip eden iki dakika içinde olacakları önceden görme yeteniğine sahip Cris Johnson'ın hikâyesi, işin gerek metafizik, gerekse ahlakî boyutu açısından verimli bir tartışma alanı sunmakta. Zira geleceği önceden bilmek, aynı zamanda onu değiştirmek anlamına geliyor, çünkü insanların davranışları ve kararları, bu bilgiler ışığında kaçınılmaz olarak değişiyor. Özellikle "Geleceğe Dönüş" ("Back to the Future") serisinden beri sinemada çeşitli boyutlarıyla işlenmesine alışık olduğumuz bu paradoks "Next"te de söz konusu ediliyor; ne var ki sonuçta sadece aksiyona ve Cris ile Lizarasındaki aşka hizmet ettiği ölçüde kullanılıyor ve gereği gibi değerlendirilemiyor. Geleceğin sadece 2 dakikasını görebilen Cris'in Liz ile birlikteyken çok daha uzun süreleri görebilmesiyse, akla gelebilecek en yavan aşk güzellemesi olsa gerek. Böylece, Los Angeles'ta patlayacak nükleer bombayı engelleyen (engelleyecek olan) da bir bakıma aşkın gücü olmuş oluyor.

Hollywood aksiyon sinemasının her zaman pek sevdiği, ama 11 Eylül sonrasında 'terör' sözcüğünün üzerine basarak daha da göstere göstere sömürmeye başladığı dış tehdit motifi, "Next"te de en bilindik haliyle yer alıyor. Filmde kesin olarak belirtilmese de, karşımızdaki kötü adamların Avrupalı oldukları anlaşılıyor. Dışarıdan (Rusya'dan, Uzakdoğu'dan, Avrupa'dan, hatta uzaydan) gelen tehlike teması sürekli tehdit altında hissetirilen Amerikan halkına hitap edebilir ama dünyanın geri kalanını fazla ilgilendirmiyor olsa gerek. Söz konusu kötü adamların nereli oldukları kadar, hangi sebeple Los Angeles'a nükleer bomba atmak istedikleri de "Next"in senaryosunda hiçbir biçimde açıklanmıyor, çünkü tüm bunlar -filmin hedef kitlesi bakımından- son derece gereksiz ayrıntılar. Önemli olan tek şey, filmin bittiği an itibariyle, Cris'in nükleer saldırıyı bir şekilde önleyeceğini bilmemiz. Tabii bir de Cris ile Liz'in sonsuza dek mutlu yaşayacak olması...

Kimler izlemeli:

Nicolas Cage'den sıkılmayanlar.

Aksiyon olsun bizim olsun diyenler...

Kimler izlememeli:

Julianne Moore'u ve Philip K. Dick'i sevenler.

İyi bir senaryo açısından büyük potansiyel taşıyan 'geleceği önceden görme' temasının, bir aksiyon filminde nasıl harcandığını görmek istemeyenler...