Özgürlüğüne çok düşkün, vahşi bir at olan Spirit, bir grup avcı tarafından yakalanır ve Amerikan ordusunun eline geçer. James Cromwell'in seslendirdiği inatçı albay, Spirit'i eğitmeyi kafasına koyar; ancak Spirit bir kaya gibi serttir ve ne olursa olsun özgür ruhundan vazgeçmemeye kararlıdır. Kendisi gibi Amerikan ordusunun eline düşmüş, Little Creek isimli bir kızıldereli çocuk, Spirit'in ordunun elinden kurtulmasına yardımcı olacaktır. İkili birlikte 'beyaz adam'ın gelişiyle birlikte Vahşi Batı'nın çehresinin ne kadar hızla değiştiğine tanıklık edecekleri bir yolculuğa çıkacaklardır.

Özgür Ruh, genelde alışık olduğumuz şeyi yapmayan bir film: Şaşıracaksınız, ama filmin başrolündeki Spirit, insanlar gibi konuşmuyor (hayvanlarla yapılmış birçok animasyonun aksine). Yurtdışında birçok eleştirmen filmin asıl gücünü buradan aldığı görüşünde birleşti ve Spirit'in konuşma yetisine sahip olmamasının filmi birlikte yöneten Kelly Asbury ile Lorna Cook'u görüntülerle müziği daha etkin kullanmaya ve anlatıma daha büyük özen göstermeye itttiği yolunda fikir bildirdi.